ในอุตสาหกรรมการผลิตบรรจุภัณฑ์พลาสติกทรงกลวง เช่น ขวดน้ำ ถัง หรือกระปุกสกินแคร์ กระบวนการขึ้นรูปพลาสติกแบบเป่า (Extrusion Blow Molding) ถือเป็นเทคโนโลยียอดนิยมที่ช่วยให้การผลิตมีประสิทธิภาพและได้มาตรฐาน ซึ่งหัวใจสำคัญในการกำหนดรูปทรงและหนาแน่นของท่อพลาสติกตั้งต้นนั้น ต้องพึ่งพาการทำงานของ Extrusion die ที่ได้รับการออกแบบมาอย่างแม่นยำ
เพื่อให้เข้าใจกระบวนการทำงานแบบเป็นขั้นตอน เรามาเจาะลึก 6 ขั้นตอนหลักของ Extrusion Blow Molding ดังนี้ครับ
1. การฉีดหลอดพลาสติก (Extrude the Parison)
เริ่มต้นจากการหลอมเม็ดพลาสติกด้วยความร้อน แล้วดันผ่าน Extrusion die เพื่อออกมาเป็นท่อพลาสติกสภาวะหลอมเหลวที่เรียกว่า "พาริสัน" (Parison) ทอดตัวห้อยลงมาในแนวตั้ง
2. การปิดแม่พิมพ์ (Close the Mould)
เมื่อพาริสันมีความยาวได้ขนาดที่ต้องการ แม่พิมพ์ (Mould) สองซีกจะเคลื่อนเข้ามาปิดหนีบชิ้นงาน และตัดท่อนพาริสันให้กักอยู่ภายในแม่พิมพ์
3. การเป่าลมขึ้นรูป (Blow)
ระบบจะส่งเข็มเป่าลมเข้าไปอัดอากาศแรงดันสูงภายในพาริสัน ส่งผลให้พลาสติกขยายตัวพองออกไปแนบสนิทกับผนังด้านในของแม่พิมพ์ตามรูปร่างที่กำหนดไว้
4. การทำให้เย็นตัว (Cool)
พลาสติกที่แนบกับแม่พิมพ์จะถูกระบายความร้อนเพื่อทำให้เซตตัวแข็งคงรูปทรง ซึ่งขั้นตอนนี้มีความสำคัญอย่างมากต่อความแข็งแรงและรูปทรงของบรรจุภัณฑ์
5. การเปิดแม่พิมพ์และปลดชิ้นงาน (Open and Eject)
หลังจากพลาสติกเย็นตัวจนได้ที่ แม่พิมพ์จะแยกออกจากกัน จากนั้นระบบจะทำการปลดชิ้นงานพลาสติกออกจากเครื่องจักร
6. การตัดเศษพลาสติกส่วนเกิน (Trim the Flash)
ส่วนของพลาสติกเกินที่ถูกหนีบบริเวณขอบบนและส่วนตูดขวด (เรียกว่า Flash) จะถูกตัดออก เพื่อให้ได้บรรจุภัณฑ์พลาสติกที่สวยงามและพร้อมสำหรับการนำไปใช้งาน
จะเห็นได้ว่า ทุกขั้นตอนมีความเชื่อมโยงกันอย่างมีระบบ โดยเฉพาะช่วงเริ่มต้นที่พลาสติกไหลผ่าน Extrusion die หากสามารถควบคุมคุณภาพได้ดี ย่อมส่งผลให้บรรจุภัณฑ์พลาสติกที่ได้มีหนาแน่นสม่ำเสมอ ลดอัตราของเสีย และเพิ่มประสิทธิภาพในสายการผลิตได้อย่างสูงสุด
